Ostatnio na naszym blogu: Składniki małżeńskiego majątku wspólnego

Zapis testamentowy - zwykły i windykacyjny

adw. Szymon Janiga

Testament stanowi oświadczenie woli spadkodawcy, w którym rozrządza on swoim majątkiem na wypadek śmierci. Co do zasady w testamencie spadkodawca wyznacza swojego spadkobiercę lub spadkobierców, a więc podmiot lub podmioty, które nabędą po nim cały majątek. Polskie prawo spadkowe umożliwia jednak testatorowi rozrządzenie również poszczególnymi składnikami majątku. Następuje to poprzez tzw. zapis, a więc stosowne postanowienie uczynione w testamencie; podmiot uprawniony z zapisu określany jest mianem zapisobiercy. Zapisobiercą może być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna, odpowiednio żyjąca lub istniejąca w chwili śmierci spadkodawcy.

 

Wyróżnia się 2 rodzaje zapisów:

  • zapis zwykły,
  • zapis windykacyjny.

 

Zapis zwykły wywołuje jedynie skutki obligacyjne. Sprowadza się on do nałożenia na spadkobiercę albo innego zapisobiercę (tzw. dalszy zapis) obowiązku określonego świadczenia, np. podarowania uprawnionemu określonego przedmiotu należącego pierwotnie do spadkodawcy. Uprawnienie zapisobiercy jest wierzytelnością wobec podmiotu obciążonego zapisem. Sam zapisobierca nie jest traktowany jako następca prawny spadkodawcy, ani też nie odpowiada za długi spadku.

 

Wykonanie uprawnienia z zapisu sprowadza się do zawarcia umowy pomiędzy zapisobiercą oraz podmiotem obciążonym zapisem. Samo roszczenie o wykonanie zapisu powstaje w zasadzie z chwilą otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). W braku odmiennej woli spadkodawcy staje się ono wymagalne niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu. Zapisobierca może dochodzić realizacji swego roszczenia na drodze sądowej, a termin przedawnienia jego roszczenia wynosi 5 lat, liczone co do zasady od dnia ogłoszenia testamentu.

 

Sytuacja zapisobiercy wygląda zgoła inaczej w przypadku zapisu windykacyjnego. Ustanowienie takiego zapisu w testamencie prowadzi do sytuacji, w której w momencie śmierci spadkodawcy następuje bezpośrednie przejście określonego przedmiotu majątkowego do majątku zapisobiercy. Uprawniony z zapisu ponosi w związku z tym odpowiedzialność za długi spadkowe. Odpowiedzialność ta podlega jednak ograniczeniu do wartości przedmiotu zapisu według stanu i cen ustalonych na moment śmierci spadkodawcy.

 

W przeciwieństwie do zapisu zwykłego:

  • przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być jedynie rzeczy określone co do tożsamości (nieruchomości, ruchomości), zbywalne prawa majątkowe (np. prawa autorskie, prawa wynikające z patentu, wierzytelności etc.), przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, a także ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej; na podstawie zapisu windykacyjnego może również powstać prawo, które nigdy wcześniej nie istniało, tj. użytkowanie lub służebność;
  • zapisu windykacyjnego nie można ustanawiać pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu; w przeciwnym wypadku będzie nieważny, stanowiąc i wywołując skutki takie same jak zapis zwykły;
  • zapis windykacyjny może zostać dokonany jedynie w testamencie notarialnym.

 

 

Masz problem z zakresu prawa spadkowego? Skontaktuj się z nami!

JJK Jaciubek Janiga Kupiec – adwokaci i doradca podatkowy – Kraków, Radom, Oświęcim

Adwokat w Oświęcimiu. Na rynku usług prawniczych funkcjonuje nieprzerwanie od 2013 roku. W wykonywaniu zawodu adwokata kieruje się zawsze rzetelnością, sumiennością i lojalnością wobec klientów. Jako praktyk zmaga się z licznymi problemami z obszaru prawa spadkowego.

Używamy plików cookies. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, zmień ustawienia w przeglądarce. Informacja o plikach cookies.

OK, rozumiem