Ostatnio na naszym blogu: Składniki małżeńskiego majątku wspólnego

Uprawnienia przedsiębiorcy z tytułu rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej

adw. Wojciech Jaciubek

W niniejszym artykule omówione zostaną najważniejsze kwestie dotyczące zakresu uprawnień przysługujących przedsiębiorcy z tytułu rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej. We wpisie tym uwzględniono sytuację prawną przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną zawierającą umowę sprzedaży bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, nie mającą jednak dla tej osoby zawodowego charakteru.

 

 

SPIS TREŚCI:

 

I. Zasady ogólne

1. Uprawnienia przedsiębiorcy

2. Brak regulacji o milczącym uznaniu uprawnień

3. Wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności sprzedawcy

II.  Przedsiębiorca chroniony jak konsument

1. Zakres ochrony

2. Wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności sprzedawcy

 

 

I. Zasady ogólne

 

1. Uprawnienia przedsiębiorcy

 

Jeśli rzecz sprzedana ma wadę prawną, przedsiębiorcy przysługują takie same uprawnienia, jakie w przypadku konsumenta. Są to więc:

1) uprawnienie do odstąpienia od umowy, albo

2) uprawnienie do obniżenia ceny sprzedaży, albo

3) żądanie dostarczenia rzeczy wolnej od wad zamiast rzeczy wadliwej, lub

4) żądanie usunięcia wady (w nielicznych przypadkach), oraz

5) żądanie naprawienia szkody.

 

Przepisy Kodeksu cywilnego w pewnym zakresie jednak regulują odmiennie sytuację prawną przedsiębiorcy na gruncie odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi. I tak, w odniesieniu do realizacji uprawnienia do dostarczenia rzeczy wolnej od wad lub usunięcia wady:

a) Sprzedawca może odmówić zadośćuczynieniu żądaniu kupującego przedsiębiorcy także wtedy, gdy koszty realizacji tego żądania przewyższają cenę rzeczy sprzedanej. Dla porównania, w przypadku konsumenta stosunek wysokości kosztów dostarczenia rzeczy wolnej od wad lub usunięcia wady do ceny rzeczy sprzedanej nie ma żadnego znaczenia – sprzedawca nie ma z tego tylko tytułu prawa do odmówienia zadośćuczynieniu żądaniu kupującego konsumenta.

b) Sprzedawca może odmówić demontażu i ponownego zamontowania rzeczy, jeżeli koszt tych czynności przewyższa cenę rzeczy sprzedanej. Dla porównania, konsument może żądać od sprzedawcy demontażu i ponownego zamontowania bez względu na wysokość kosztów związanych z realizacją tych czynności, obowiązany jest jednak ponieść ich część, w zakresie przewyższającym cenę rzeczy sprzedanej. Ewentualnie konsument może żądać od sprzedawcy zapłaty części kosztów demontażu i ponownego zamontowania, do wysokości ceny rzeczy sprzedanej, które to uprawnienie nie przysługuje kupującemu przedsiębiorcy.

 

W pozostałym zakresie, do przedsiębiorców stosuje się takie same reguły dotyczące:

1) dostarczenia (zwrotu) wadliwej rzeczy sprzedawcy,

2) demontażu i ponownego zamontowania rzeczy,

3) ograniczenia w korzystaniu z niektórych uprawnień z rękojmi,

4) odmówienia zadośćuczynieniu niektórym uprawnieniom z rękojmi,

5) dodatkowej możliwości zwolnienia się sprzedawcy od odpowiedzialności,

6) obowiązku wezwania sprzedawcy do wzięcia udziału w sprawie,

jak w przypadku konsumentów, opisane w poprzednim wpisie na Blogu.

 

2. Brak regulacji o milczącym uznaniu uprawnień

 

Do przedsiębiorcy nie stosuje się art. 5615 Kodeksu cywilnego, stanowiącego o milczącym uznaniu uprawnień kupującego w przypadku nieustosunkowania się przez sprzedawcę do reklamacji w terminie 14 dni. Regulacja ta odnosi się wyłącznie do uprawnień przysługujących konsumentom.

 

3. Wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności sprzedawcy

 

Jeśli kupującym jest przedsiębiorca, dopuszczalne jest wyłączenie lub ograniczenie w umowie sprzedaży odpowiedzialności sprzedającego z tytułu rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej.

 

Jeśli jednak sprzedawca podstępnie zatai wadę przed kupującym, kupującemu będą przysługiwać uprawnienia z tytułu rękojmi tak, jakby ich umownego wyłączenia lub ograniczenia w ogóle nie było.

 

Ponadto, jeżeli z powodu wady prawnej rzeczy sprzedanej kupujący jest zmuszony wydać rzecz osobie trzeciej, umowne wyłączenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi zasadniczo nie zwalnia sprzedawcy od obowiązku zwrotu otrzymanej ceny. Sprzedający nie będzie obowiązany do zwrotu tej ceny tylko w sytuacji, gdy:

1) kupujący wiedział, iż prawa sprzedawcy były sporne, lub

2) kupujący nabył rzecz na własne niebezpieczeństwo.

 

II. Przedsiębiorca chroniony jak konsument

 

1. Zakres ochrony

 

Na mocy ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych wprowadzono do Kodeksu cywilnego przepisy zrównujące pod względem uprawnień z tytułu rękojmi sytuację prawną niektórych przedsiębiorców z sytuacją prawną konsumentów.

 

Rozszerzoną ochroną prawną objęci są jedynie przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, którzy zawierają umowę sprzedaży bezpośrednio związaną z ich działalnością gospodarczą, nie mającą jednak dla nich zawodowego charakteru, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej ujawnionego w CEiDG (zw. dalej „indywidualnymi przedsiębiorcami”). Do wskazanej kategorii przedsiębiorców stosuje się przepisy dotyczące konsumenta, co oznacza, że traktowani są oni tak samo, jak konsumenci, i zasadniczo przysługuje im taki sam zakres uprawnień (zob. artykuł: Uprawnienia konsumenta z tytułu rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej).

 

Konsumencka ochrona indywidualnych przedsiębiorców obejmuje jedynie umowy sprzedaży zawarte w dniu 1 stycznia 2021 r. lub później. Nie dotyczy umów zawartych przed 1 stycznia 2021 r., nawet jeśli umowy te wykonywane są już w 2021 roku.

 

2. Wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności sprzedawcy

 

Mimo że indywidualni przedsiębiorcy zrównani zostali w ochronie prawnej z tytułu rękojmi z konsumentami, ustawodawca pozostawił możliwość umownego wyłączenia lub ograniczenia tejże ochrony. W tym zakresie indywidualny przedsiębiorca traktowany jest więc tak samo, jak każdy inny przedsiębiorca (zob. cz. I. pkt 3. powyżej).

 

 

Masz problem z zakresu prawa umów? Skontaktuj się z nami!

JJK Jaciubek Janiga Kupiec – adwokaci i doradca podatkowy – Kraków, Radom, Oświęcim

Adwokat i doradca podatkowy. Przygodę z praktyką prawniczą rozpoczął w 2011 roku i kontynuuje ją do teraz, dzieląc życie zawodowe między Kraków i Radom. W swej pracy największą wagę przykłada do pogłębionej analizy prawnej. Specjalizuje się w licznych zagadnieniach związanych z prawem umów.

Używamy plików cookies. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, zmień ustawienia w przeglądarce. Informacja o plikach cookies.

OK, rozumiem