Ostatnio na naszym blogu: Składniki małżeńskiego majątku wspólnego

Polecenie testamentowe na rzecz osoby prawnej a podatek

adw. Wojciech Jaciubek

W niniejszym artykule opisane zostaną zagadnienia podatkowe związane z poleceniem testamentowym uczynionym na rzecz osoby prawnej. Wszystkie przedstawione poniżej uwagi należy odnieść również do jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, wyposażonych w zdolność prawną (tzw. ułomnych osób prawnych), które traktowane są przez ustawy podatkowe tak jak osoby prawne.

 

Podobnie jak w poprzednim wpisie na Blogu, dotyczącym polecenia testamentowego na rzecz osób fizycznych, należy wskazać, że konsekwencje podatkowe polecenia dotyczą de facto czynności jego wykonania przez podmiot nim obciążony. Samo ustanowienie takiego polecenia w testamencie nie rodzi jeszcze żadnych skutków na gruncie podatkowym.

 

 

SPIS TREŚCI:

 

I. Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT)

1. Konsekwencje podatkowe dla podmiotu uprawnionego z tytułu polecenia testamentowego

2. Konsekwencje podatkowe dla podmiotu obciążonego poleceniem testamentowym

II. Podatek od spadków i darowizn

III. Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)

IV. Podatek od towarów i usług (VAT)

V. Ordynacja podatkowa

 

 

I. Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT)

 

 1. Konsekwencje podatkowe dla podmiotu uprawnionego z tytułu polecenia testamentowego

 

[Przychód]

 

Wartość rzeczy lub praw otrzymanych przez osobę prawną tytułem polecenia testamentowego stanowić będzie dla niej przychód. Jako taki będzie on miał wpływ na wysokość dochodu osiągniętego przez podmiot uprawniony z tytułu polecenia w danym roku podatkowym, a tym samym może mieć wpływ na wysokość podatku CIT.

 

W odróżnieniu od polecenia testamentowego uczynionego na rzecz osoby fizycznej, polecenia na rzecz osoby prawnej w postaci nieoprocentowanej pożyczki może generować u niej przychód w postaci zaoszczędzonych odsetek, jakie musiałaby zapłacić, gdyby pozyskała pożyczkę na zasadach wolnorynkowych (przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia).

 

[Wysokość przychodu]

 

Wartość otrzymanych tytułem polecenia testamentowego rzeczy lub praw określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

 

Z kolei wartość otrzymanych przez osobę prawną świadczeń w naturze ustala się:

1) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej podmiotu obciążonego poleceniem – według cen stosowanych wobec innych odbiorców;

2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu;

3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu – w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu;

4) w pozostałych przypadkach – na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

 

[Odpisy amortyzacyjne]

 

Jeżeli rzeczy lub prawa nabyte przez osobę prawną z tytułu polecenia testamentowego kwalifikują się jako środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, wskazane składniki majątkowe będą podlegać amortyzacji. Wartość początkową danych rzeczy lub praw stanowić będzie ich wartość rynkowa z dnia nabycia, chyba że umowa pomiędzy podmiotem obciążonym oraz uprawnionym z tytułu polecenia określi tę wartość w niższej wysokości.

 

[Koszty uzyskania przychodów w przypadku odpłatnego zbycia przedmiotu polecenia testamentowego]

 

W przypadku odpłatnego zbycia rzeczy lub praw nabytych przez podmiot uprawniony z tytułu polecenia testamentowego, a także innych świadczeń, w związku z którym został określony przychód, kosztem uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia danych składników majątkowych jest wartość przychodu pomniejszona o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku CIT. Przy określaniu wysokości kosztu uzyskania przychodów należy uwzględnić aktualizację dokonaną zgodnie z odrębnymi przepisami.

 

2. Konsekwencje podatkowe dla podmiotu obciążonego poleceniem testamentowym

 

Dla podmiotu wykonującego polecenie testamentowe wartość obciążenia z tego tytułu nie będzie stanowić kosztu uzyskania przychodów. Polecenie nie jest bowiem wykonywane w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

 

Jeśli jednak podmiotem obciążonym poleceniem testamentowym jest spadkobierca będący osobą fizyczną, wówczas wykonane przez niego polecenia mogą być dlań kosztem uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku. Dotyczy to również przypadku, gdy spadkobierca wykonał polecenie po dokonaniu odpłatnego zbycia danego składnika majątkowego. Wykonane polecenia testamentowe będą stanowić koszt uzyskania przychodów w części, w jakiej wartość zbywanej nieruchomości lub prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika.

 

 

II. Podatek od spadków i darowizn

 

Ustawa o podatku od spadków i darowizn reguluje opodatkowanie danym podatkiem wyłącznie osób fizycznych. Osoby prawne nie podlegają podatkowi od spadków i darowizn.

 

Tym niemniej, jeśli podmiotem obowiązanym z tytułu polecenia testamentowego jest spadkobierca i dokonuje on wypłaty na rzecz podmiotu uprawnionego z tytułu polecenia należności w gotówce, obowiązany jest on przekazać naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej z tytułu polecenia informację o wypłatach i ich wysokości, w terminie 14 dni od dnia wypłaty.

 

 

III. Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)

 

Podobnie jak w przypadku polecenia testamentowego na rzecz osoby fizycznej, dokonanie czynności prawnej w wykonaniu danego polecenia w zdecydowanej większości przypadków nie będzie podlegać podatkowi uregulowanemu w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. Podatek ten obejmuje zasadniczo czynności prawne, w których pojawia się element odpłatności świadczenia, podczas gdy przedmiotem polecenia testamentowego może być tylko świadczenie majątkowe o charakterze nieodpłatnym.

 

Obowiązek podatkowy w PCC może być jednak aktualny w przypadkach, w których uczynione na rzecz podmiotu uprawnionego z tytułu polecenia testamentowego świadczenie majątkowe polega na nieodpłatnej (nieoprocentowanej) pożyczce. Do takiej umowy pożyczki zastosowanie znajdą na zasadach ogólnych przepisy ustawy o PCC. Najważniejsze reguły opodatkowania danej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych są zbieżne z tymi, które przedstawiono we wpisie dotyczącym skutków podatkowych polecenia testamentowego na rzecz osób fizycznych.

 

 

IV. Podatek od towarów i usług (VAT)

 

Podobnie jak w przypadku polecenia testamentowego na rzecz osoby fizycznej, w pewnych wypadkach wykonanie polecenia na rzecz osoby prawnej może podlegać podatkowi VAT. Zasadniczo będzie tak wówczas, gdy poleceniem obciążony zostanie podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą, a jego treścią będzie nieodpłatna dostawa towarów lub nieodpłatne świadczenie usług traktowane przez ustawę o podatku od towarów i usług jak odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług.

 

 

V. Ordynacja podatkowa

 

Podobnie jak w przypadku polecenia testamentowego uczynionego na rzecz osoby fizycznej, podmiot uprawniony z tytułu polecenia poniesie odpowiedzialność za zaległości podatkowe podmiotów trzecich (w zakresie określonym przepisami Ordynacji podatkowej), jeśli przedmiotem wykonanego polecenia będzie np. przedsiębiorstwo lub ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej.

 

 

Podsumowując, wykonanie polecenia testamentowego uczynionego na rzecz osoby prawnej:

- stanowi przychód w podatku CIT dla podmiotu uprawnionego z tytułu polecenia;

- nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, chyba że wykonanie polecenia polegało na zawarciu nieodpłatnej (nieoprocentowanej) umowy pożyczki;

- w niektórych sytuacjach może podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT;

- w niektórych sytuacjach może rodzić odpowiedzialność podmiotu uprawnionego z tytułu polecenia za zobowiązania lub zaległości podatkowe innych podmiotów.

 

W każdym przypadku wykonanie polecenia testamentowego powinno być poddane analizie podatkowej uwzględniającej specyfikę jego przedmiotu.

 

 

Masz problem z zakresu prawa podatkowego lub spadkowego? Skontaktuj się z nami!

JJK Jaciubek Janiga Kupiec – adwokaci i doradca podatkowy – Kraków, Radom, Oświęcim

Adwokat i doradca podatkowy. Przygodę z praktyką prawniczą rozpoczął w 2011 roku i kontynuuje ją do teraz, dzieląc życie zawodowe między Kraków i Radom. W swej pracy największą wagę przykłada do pogłębionej analizy prawnej. Jako licencjonowany doradca podatkowy zmaga się z licznymi problemami z obszaru prawa podatkowego.

Używamy plików cookies. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, zmień ustawienia w przeglądarce. Informacja o plikach cookies.

OK, rozumiem