Ostatnio na naszym blogu: Składniki małżeńskiego majątku wspólnego

Polecenie testamentowe - istota, treść oraz wykonalność

adw. Szymon Janiga

W poprzednich wpisach sporo uwagi poświęciliśmy funkcjonowaniu w obrocie prawnym zapisów testamentowych, tj. zapisowi zwykłemu oraz zapisowi windykacyjnemu. Dzisiejszy artykuł poświęcony został innemu jeszcze rozrządzeniu testamentowemu, a mianowicie poleceniu. Odnośnego polecenia testamentowego, będącego przedmiotem niniejszego wpisu, nie należy mylić z poleceniem uczynionym w umowie darowizny; to pierwsze jest instytucją prawa spadkowego, natomiast polecenie darczyńcy stanowi instytucję prawa umów (zob. art. 893-895 Kodeksu cywilnego).

 

 

1. Istota polecenia testamentowego

 

Zgodnie z art. 982 Kodeksu cywilnego, polecenie to zawarte w testamencie postanowienie, na mocy którego autor testamentu (spadkodawca) zobowiązuje uprawnionego z testamentu spadkobiercę lub zapisobiercę do oznaczonego działania lub zaniechania nie czyniąc nikogo wierzycielem. Innymi słowy, polecenie stanowi podstawę nałożenia na określoną osobę oznaczonego obowiązku, nie tworząc zarazem między nią, a innym podmiotem sformalizowanego stosunku obligacyjnego (wierzytelności i długu).

 

2. Treść polecenia testamentowego

 

Treść polecenia pozostaje najczęściej w bardzo ścisłym związku z układem stosunków rodzinnych. Niejednokrotnie jej celem jest dochowanie uczczenia pamięci spadkodawcy, tradycji rodzinnej, a nawet pozyskaniem korzyści dla osoby obciążonej poleceniem. Wśród klasycznych przykładów polecenia można wskazać następujące:

- zaprojektowanie nagrobka spadkodawcy przez obciążonego poleceniem,

- przeprowadzenie ceremonii pogrzebowej w określony sposób,

- kontynuacja hobby spadkodawcy,

- przeznaczenie środków uzyskanych w drodze spadkobrania lub zapisobrania na cel związany z osobą spadkobiercy lub zapisobiercy (np. studia).

 

Polecenie testamentowe może być ściśle powiązane z interesem osoby trzeciej lub interesem społecznym. W szczególności spadkodawca może w tym zakresie zobowiązać obciążonego poleceniem do finansowego lub osobistego wsparcia określonej osoby albo przekazania określonego przedmiotu z masy spadkowej do muzeum lub innej instytucji publicznej.

 

3. Wykonanie polecenia testamentowego

 

Zastrzeżenie, że treść polecenia nie czyni nikogo wierzycielem nie oznacza, że nie można domagać się jego wykonania. Realizacji polecenia testamentowego można dochodzić w procesie (na drodze sądowej), przy czym przepisy prawa spadkowego ściśle określają krąg podmiotów uprawnionych do domagania się wykonania polecenia przez podmiot nim obciążony. Takie uprawnienie przysługuje spadkobiercom oraz wykonawcy testamentu, chyba że polecenie ma na celu wyłącznie korzyść obciążonego poleceniem. Co więcej, w przypadku gdy polecenie pozostaje w związku z interesem społecznym, to jego wykonania może żądać również właściwy organ władzy publicznej.

 

O ile spadkodawca nie postanowił inaczej, wykonanie polecenia testamentowego powinno nastąpić najwcześniej z momentem ogłoszenia testamentu. Gdy obciążoną poleceniem jest osoba uprawniona z tytułu zapisu, może ona wstrzymać się z jego wykonaniem do momentu wykonania na jej rzecz zapisu.

 

 

Podsumowując, polecenie testamentowe charakteryzuje się następującymi cechami:

1. dokonywane jest przez spadkodawcę w drodze rozrządzenia testamentowego,

2. może stanowić obciążenie dla spadkobiercy lub zapisobiercy,

3. nie kreuje stosunku obligacyjnego między obciążonym, a uprawnionym z polecenia,

4. tylko określone osoby mogą żądać jego wykonania,

5. niewykonanie polecenia co do zasady nie pociąga za sobą żadnych sankcji w stosunku do obciążanego,

6. może mieć charakter majątkowy i niemajątkowy.

 

 

Masz problem z zakresu prawa umów lub prawa spadkowego? Skontaktuj się z nami!

JJK Jaciubek Janiga Kupiec – adwokaci i doradca podatkowy – Kraków, Radom, Oświęcim

Adwokat w Oświęcimiu. Na rynku usług prawniczych funkcjonuje nieprzerwanie od 2013 roku. W wykonywaniu zawodu adwokata kieruje się zawsze rzetelnością, sumiennością i lojalnością wobec klientów. Jako praktyk zmaga się z licznymi problemami z obszaru prawa umów i prawa spadkowego.

Używamy plików cookies. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, zmień ustawienia w przeglądarce. Informacja o plikach cookies.

OK, rozumiem